حفظ باروری در بیمار مبتلا به سرطان سرویکس پس از هیسترکتومی و پیش از شیمی‌درمانی و رادیوتراپی
مقدمه تشخیص بدخیمی در سنین باروری، علاوه بر چالش‌های مرتبط با درمان بیماری، می‌تواند پیامدهای مهمی بر سلامت باروری و کیفیت زندگی بیماران داشته باشد. برخی روش‌های درمانی سرطان، به‌ویژه شیمی‌درمانی و پرتودرمانی ناحیه لگن، ممکن است موجب آسیب به عملکرد تخمدان‌ها و کاهش یا از دست رفتن توان باروری شوند. ازاین‌رو، ارزیابی وضعیت باروری و ارائه مشاوره تخصصی پیش از آغاز درمان‌های سرطان، از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. انجماد تخمک یا جنین، متناسب با شرایط بالینی و ترجیحات بیمار، از جمله روش‌های تثبیت‌شده حفظ باروری محسوب می‌شوند. معرفی بیمار و شرح اقدامات بیمار خانمی حدود ۴۰ ساله با تشخیص سرطان سرویکس بود که تحت عمل جراحی هیسترکتومی قرار گرفت. با توجه به شرایط بالینی و برنامه درمانی بیمار، انجام شیمی‌درمانی و رادیوتراپی به‌عنوان مراحل بعدی درمان مدنظر قرار داشت. در جریان عمل جراحی، تخمدان‌های بیمار با هدف حفظ عملکرد تخمدانی، از موقعیت اولیه خود جابه‌جا شده و در مجاورت دیواره لگن فیکس شدند. با توجه به اهمیت حفظ ظرفیت باروری و تمایل بیمار به فرزندآوری در آینده، پس از ارزیابی‌های تخصصی و برنامه‌ریزی درمانی، فرآیند تحریک تخمدان با هدف جمع‌آوری تخمک آغاز شد. پس از تکمیل پروتکل تحریک تخمدان و رسیدن فولیکول‌ها به مرحله مناسب، بازیابی تخمک‌ها با استفاده از روش پانکچر ترانس‌ابدومینال (Transabdominal Oocyte Retrieval) انجام شد. در این اقدام، مجموعاً ۱۷ عدد تخمک به دست آمد. این مداخله با هدف حفظ ظرفیت تولیدمثلی بیمار و فراهم‌کردن امکان بهره‌گیری از فناوری‌های کمک‌باروری در آینده انجام شد تا پس از تکمیل درمان سرطان، ارزیابی مجدد وضعیت پزشکی و کسب مجوزهای لازم از تیم درمان، امکان برنامه‌ریزی برای فرزندآوری فراهم باشد. بحث این مورد بالینی بر اهمیت ادغام خدمات حفظ باروری در برنامه مراقبت از بیماران مبتلا به سرطان در سنین باروری تأکید می‌کند. در بیمارانی که به دلایل انکولوژیک تحت هیسترکتومی قرار می‌گیرند، امکان حمل بارداری توسط رحم خود بیمار از بین می‌رود؛ بااین‌حال، در صورت حفظ عملکرد تخمدان‌ها و امکان جمع‌آوری تخمک، می‌توان فرصت استفاده از روش‌های کمک‌باروری را برای آینده حفظ کرد. همچنین، جابه‌جایی تخمدان‌ها (Ovarian Transposition) با هدف کاهش مواجهه مستقیم تخمدان‌ها با پرتوهای درمانی انجام می‌شود؛ بااین‌حال، این روش تضمین‌کننده حفظ کامل عملکرد تخمدان نیست و میزان موفقیت آن به عوامل مختلفی از جمله سن بیمار، دوز تابش دریافتی و وضعیت عروقی تخمدان‌ها بستگی دارد. در این بیمار، انجام تحریک تخمدان و بازیابی ۱۷ تخمک با روش ترانس‌ابدومینال، نمونه‌ای از به‌کارگیری رویکردهای تخصصی حفظ باروری در شرایطی است که دسترسی متعارف از مسیر واژینال ممکن است به دلیل تغییرات آناتومیک پس از جراحی امکان‌پذیر نباشد یا محدودیت داشته باشد. در صورت تمایل بیمار به فرزندآوری در آینده، استفاده از تخمک‌های ذخیره‌شده پس از ارزیابی وضعیت انکولوژیک، بررسی ایمنی بارداری و هماهنگی با تیم درمان قابل بررسی خواهد بود. از آنجا که رحم بیمار برداشته شده است، در صورت استفاده از تخمک‌های خود بیمار، تشکیل جنین از طریق لقاح آزمایشگاهی و انتقال جنین به رحم جایگزین، در صورت امکان قانونی، پزشکی و اخلاقی، از گزینه‌های قابل بررسی خواهد بود.
